İSTANBUL (İGFA) – Yapay zekaya dayalı yeni jenerasyon uygulamalara güç veren geliştirici data platformu Couchbase, 2026 CIO Anketi ile Türkiye’deki şirketlerin yapay zekâyı benimseme sürecinde karşılaştığı zorlukları ve bunların finansal sonuçlarını gözler önüne serdi.
Yapılan araştırma, Türkiye’deki şirketlerin yapay zekayı vaktinde ve faal bir formda benimseyemediği takdirde yıllık gelirlerinin ortalama yüzde 9,8’ini kaybetme riskiyle karşı karşıya kalacağını gösteriyor. Bu oran, Türkiye’deki büyük ölçekli kuruluşlar için firma başına yıllık olarak yaklaşık 110 milyon dolarlık bir kayba işaret ediyor.
Couchbase’in Türkiye dahil 9 farklı ülkeden toplam 800 üst seviye IT yöneticisiyle gerçekleştirdiği araştırmaya Türkiye’den dahil olan 50 iştirakçinin yüzde 20’si yapay zeka üzerinde kâfi denetime sahip olmadıklarını belirtti. Ek olarak, iştirakçilerin yüzde 64’ü kendi kuruluşlarının yapay zekadan gereğince süratli faydalanamadığını düşünüyor. Bu durumun temel nedeni olarak ise karar verme süreçlerindeki “analiz felci” olarak bilinen; tahlil etabının bir türlü tamamlanamaması, daima yeni tahlil işlerinin devam etmesi ve bu basamağın atlatılamamasıhali gösteriliyor.
YAPAY ZEKAYI ERKEN BENİMSEYENLER SEKTÖRE LİDERLİK EDECEK
Araştırmaya katılan Türk IT önderlerinin yüzde 82’si, yapay zekayı erken benimseyen kuruluşların kendi kesimlerinde liderlik pozisyonuna yükseleceğine inanıyor. Öbür taraftan yüzde 73’ü ise yapay zekanın halihazırda teknoloji ekosistemlerini dönüştürmeye başladığını belirtiyor.
Bu bakış açısı, harcamalara da yansımış durumda. Türkiye’deki kuruluşlar açısından genel dijital modernizasyon yatırımlarında yüzde 35’lik bir büyüme beklenirken, yapay zeka yatırımlarının 2025-2026 yıllarını kapsayan devirde yüzde 54 oranında artacağı öngörülüyor. Böylece yapay zeka için ayrılan bütçenin, dijital modernizasyon harcamalarının yarısından fazla olacağı bekleniyor.
YAPAY ZEKANIN BENİMSENMESİNİ ENGELLEYEN BAŞLICA FAKTÖRLER
Araştırmaya Türkiye’den katılan iştirakçilerin tamamı (yüzde 100), yapay zeka projelerini hayata geçirirken birtakım zorluklarla karşılaştıklarını belirtiyor.
Bu zorluklar ortasında:
- Gerekli dataya erişim yahut bu bilgiyi faal formda işleyememe,
- Ekipler ortasında projelerin başarısız olacağı algısı,
- Bütçenin aşılması üzere zorluklar yer alıyor.
Ankete katılan Türk IT yöneticileri, benimseme sürecinde yaşanılan en önemli bu zorluklar nedeniyle Türkiye’de yapay zekaya yapılan yatırımların yüzde 16’sının boşa gittiğini bildiriyor. Buna ek olarak kuruluşlar, tekrar bu sıkıntılardan kaynaklı olarak stratejik gayelerini ortalama 6 ay gecikmeyle hayata geçirebildi.
Yine anket iştirakçilerinin yüzde 60’ı, yapay zekayı faal bir halde destekleyebilecek data yapıları konusunda eksik bilgiye sahip olduklarını kabul ediyor. Bu eksiklik; data kalitesi, gerçek vakitli erişim imkânı ve güvenlik protokolleri üzere konuları da kasıyor. Anket sonuçlarına nazaran Türkiye’deki kuruluşların yüzde 50’si yapay zeka sistemlerinin tam olarak ne riskler taşıdığını bilmiyor. Buna rağmen, bilgi stratejisi güçlü olan ve bu mevzuda kendine güvenen şirketler, yapay zeka casusu teknolojilerine yüzde 33 daha hazırlıklı olduklarını belirtiyor.
VERİ MİMARİSİ EVRİM GEÇİRİYOR
Araştırma sonuçları, Türkiye’deki kuruluşların data mimarilerinin yapay zeka uygulamalarını uzun vadede desteklemekte yetersiz kaldığını ortaya koyuyor.
Araştırma iştirakçileri, mevcut sistemlerinin şirket içi yapay zeka tahlillerini destekleme ömrünün ortalama 14 ay olduğunu belirtiyor. Ek olarak, kuruluşların yüzde 78’i çoklu veritabanı mimarilerikullanıyorki bu da yapay zekadan yanlışsız ve dengeli çıktılar elde etmeyi zorlaştırıyor. Tekrar kuruluşların yüzde 64’ü kuruma ilişkin özel bilgilerin dışa sızmasını engelleyecek güvenlik araçlarına sahip değilken, yüzde 80’i ise yapay zekâ uygulamaları için kritik kıymetteki yüksek boyutlu vektör datalarını depolama, yönetme ve indeksleme yeteneğinden mahrum durumda bulunuyor.
Kuruluşların yapay zeka yatırımları çeşitlenerek derinleşiyor. Anket sonuçlarına nazaran, yapılan harcamaların yüzde 28’i yapay zeka casuslarına, yüzde 37’si üretken yapay zekaya, yüzde 36’sı ise öteki yapay zeka yatırımlarına ayrılmış durumda bulunuyor. Bu dağılım, teknolojinin farklı istikametlerine olan ilgiyi ortaya koyarken, üretken yapay zekanın hala en çok tercih edilen alan olduğunu gösteriyor.
Ancak bu çeşitlilik, şirketlerin gelişmeleri takip etmesini zorlaştırıyor. İştirakçilerin yüzde 66’sı yapay zeka teknolojilerinin ve yaklaşımlarının kendi kurumlarının ahenk suratından daha süratli geliştiğini düşünüyor. Bu durum, bilhassa küçük ölçekli ve çevik rakiplere karşı rekabet baskısını artırıyor. Her ne kadar IT önderlerinin yüzde 50’si daha küçük rakipler tarafından yerlerinden edilmekten kaygı etmese de yüzde 79’u kendi kurumlarının daha büyük ve daha yavaş hareket eden rakiplerini geride bırakabileceğine inanıyor. Bu durum, hem bir tehdit hem de büyük bir fırsat manasına geliyor.
Couchbase Global Müşteri Teknoloji Stratejileri Yöneticisi Chris Bridgland, araştırma sonuçlarıyla ilgili yaptığı değerlendirmede, “Türkiye’de CIO’ların yüzde 60’ı yapay zekanın potansiyelinden heyecan duyuyor ve bu teknolojiyi daha fazla kullanma mecburiliği hissediyor. Lakin bilgilerine hakim olabilen kurumlar yapay zekadan tam manasıyla faydalanabiliyor. Kuruluşlar, sağlam denetimlerle desteklenen ve kurumsal amaçlarla uyumlu bir mimari ile yapay zekayı rekabet avantajına dönüştürebilir” diye konuştu.
Metodoloji
Couchbase CIO raporu, Coleman Parks tarafından Mart ve Nisan 2025 tarihleri ortasında 800 üst seviye IT yöneticisiyle gerçekleştirilen bağımsız bir çevrimiçi ankete dayanmaktadır. Ankete katılanlar, çeşitli kesimlerde 1.000’den fazla çalışanı olan kuruluşlarda dijital inovasyon ve bulut tabanlı hizmetlerden sorumlu yöneticilerdir. Örneklemde Amerika Birleşik Devletleri (150), Birleşik Krallık (100), Fransa (100), Almanya (100), Türkiye (50), Japonya (50), Hindistan (100), Avustralya (50) ve Singapur (100) iştirakçileri yer almaktadır.
Couchbase Hakkında
Geleneksel veritabanı tahlilleri, dallar yapay zekayı benimsemek için yarışırken çok taraflılık, performans ve uygun fiyat açısından gitgide artan taleplere cevap vermekte zorlanıyor. Couchbase, yapay zeka dünyasındaki kritik uygulamalar için tasarlanan geliştirici bilgi platformu Capella ile bölüme liderlik ediyor. Couchbase; işlemsel, analitik, taşınabilir ve yapay zeka iş yüklerini sıkıntısız, tam olarak yönetilen bir tahlilde birleştirerek geliştiricilere ve kurumlara tam esneklikle birlikte uygulama oluşturma ve ölçeklendirme gücü veriyor. Buluttan uca ve ortadaki her şeye kadar inanılmaz performans, ölçeklenebilirlik ve maliyet verimliliği sunuyor. Couchbase, kuruluşların inovasyonun kapısını aralamasına, yapay zeka dönüşümünü hızlandırmasına ve nerede olursa olsun müşteri tecrübelerini tekrar tanımlamasına imkan tanıyor. Couchbase’in neden kritik günlük uygulamaların temeli olduğunu www.couchbase.com adresini ziyaret ederek ve bizi LinkedIn ve X’te takip ederek keşfedebilirsiniz.
Couchbase®, Couchbase logosu ve Couchbase eserleriyle bağlı isimler ve markalar Couchbase, Inc. şirketinin ticari markalarıdır. Öbür tüm ticari markalar ilgili sahiplerinin mülkiyetindedir.
