İSTANBUL (İGFA) – Mahallî idarelerin kooperatifçilik alanındaki rolü, katkıları ve potansiyelinin değerlendirildiği çalıştayda; belediyelerin toplumsal ve ekonomik kalkınmayı destekleyen kooperatif modellerini yaygınlaştırma yolları, yeni kuşak kooperatifçilik uygulamalarıyla entegrasyon süreçleri ele alındı.
Belediye liderleri, lokal yöneticiler, akademisyenler, kooperatif ve sivil toplum kuruluşları temsilcilerinden yaklaşık 150 iştirakçiyi bir ortaya getiren çalıştay, karşılıklı bilgi ve tecrübe paylaşımına imkan sağladı.
İki gün boyunca devam eden çalıştayın açılış konuşmaları TBB Genel Sekreteri Suat Yıldız ile Prof. Dr. İlhan Tekeli yaptı.
Yılız: “TBB olarak global gündemi yakından izliyoruz”
TBB Genel Sekreteri Suat Yıldız, Birleşmiş Milletlerin 2025’i ‘Uluslararası Kooperatifler Yılı’ olarak ilan etmesinin nedenin, ‘Kooperatifler Daha Düzgün Bir Dünya İnşa Eder’ anlayışıyla başarılı modelleri bulmak, tartışmak ve yaygınlaştırmak olduğunu tabir etti.
Yıldız, TBB’nin global gündemi yakından takip ettiğini vurgulayarak, “Ülkemizin üyesi olduğu memleketler arası kuruluşların daha âlâ bir gelecek için alternatif model arayışlarına yönelmesini önemsiyoruz. Global bir gündemin de fakat; ulusal ve mahallî seviyedeki şartlara, modellere ve gelişme potansiyellerine nazaran şekillenebileceğinin farkındayız.” dedi.
Yıldız, çalıştaydan elde edilecek bilgi ve fikirlerin, TBB’nin gelecek çalışmalarına taraf vereceğini ve model oluşturmaya dönük projelerin temelini oluşturacağını vurguladı.
Tekeli: “Kooperatifçilik ve belediyecilik samimiyet testidir”
Yerel İdareler ve Kooperatifçilik Çalıştayı’nda konuşan Prof. Dr. İlhan Tekeli, belediyecilik ve kooperatifçilik bağının geliştirilmesi gerektiğini vurgularken, yeni bir belediyecilik anlayışı ve mahallî demokrasi şuuru davetinde bulundu. Hem belediyecilik hem de kooperatifçilik bahislerinde uzun yıllardır çalıştığını anlatan İnhisarı, bu alanların geliştirilmesi ve güçlendirilmesinden yana olduğunu söz etti.
Yerel idarelerin güçlenmesi gerektiğini vurgulayan Monopolü, zihniyet dönüşümü olmadan bunun mümkün olamayacağını lisana getirerek “Yerel idarelerin güçlenmesini istiyoruz fakat başlar hala merkeziyetçi. Kooperatifçilik ve belediyecilik samimiyet testidir.” diye konuştu.
Çalıştayda, moderatörlüğünü TBB Koordinatörü Doç. Dr. Deniz Yıldırım’ın üstlendiği “Kooperatifçilik: Yapılanlar, Yapılamayanlar ve Yapılabilecekler” paneli yapıldı.
Panelde; İngiltere Lancashire Üniversitesinden Prof. Dr. JulianManley, Barselona Üniversitesinden Dr. Iolanda Bianchi ve Ticaret Bakanlığı E. Başmüfettişi Hakan Turgay görüşlerini açıkladı.
Karayalçın: “Ne yapacaksan halkla birlikte yapacaksın”
Çalıştayın ikinci gününde, Eski Başbakan Yardımcısı ve Eski Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Murat Karayalçın konuşma yaptı. Belediyecilik ve kooperatifçilik alanındaki deneyimlerini ve müşahedelerini paylaşan Karayalçın, Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı periyodunda hayata geçirilen kentsel dönüşüm projeleri hakkında ayrıntılar aktardı.
Halkın talep ve iştiraki olmadan kooperatif projelerinin başarılı olmayacağına vurgu yapan Karayalçın, “Ne yapacaksan halkla birlikte yapacaksın. Talep örgütlenmesi, insanların kazanım elde edecekleri projelere coşkulu biçimde katılmasını sağlıyor. Beşerler bekledikleri, elde etmeyi umdukları kazanımların bir an evvel gerçekleşmesi için projeye asılıyor, adeta proje muhafızı oluyorlar.” biçiminde konuştu.
Çalıştay Panelleri
Çalıştay, “Barınma Hakkı, Mahallî İdareler ve Kooperatifçilik”, “Yerel İdareler ve Güç Kooperatifleri”, “Bakım, Mahallî İdareler ve Kooperatifçilik Çözümleri” ve “Tarımsal Kalkınmada Kooperatifler ve Mahallî Yönetimler” başlıklı paneller ile devam etti.
Çalıştay kapsamında, Bakım, Barınma, Güç ve Tarım başlıklarında atölye çalışmaları yapılan çalıştayda, Prof. Dr. Mustafa Kemal Bayırbağ’ın moderatörlüğünde, “Barınma Hakkı, Mahallî İdareler ve Kooperatifçilik” Paneli gerçekleşti. Panelde Öncül Kırlangıç Işıl, Prof. Dr. Aylin Çiğdem Köne ve Dr. Jennifer Duyne Barenstein değerlendirmelerde bulundu.
TBB Belediye Akademisi Müdürü Doç. Dr. Evren Haspolatmoderatörlüğünde gerçekleştirilen “Yerel İdareler ve Güç Kooperatifleri” başlıklı panelde de güç kooperatifçiliğinin mevcut durumu, karşılaşılan zorluklar ve tahlil teklifleri ele alındı. Panelde, Guelph Üniversitesinden Dr. Derya Tarhan, Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesinden Prof. Dr. Tayfun Büke, Groningen Üniversitesinden Dr. Ethemcan Turhan ve Kamu İhale Kurumundan Uzman Çağlar Çetinbaş ise görüşlerini lisana getirdi.
Tarımsal kalkınmada kooperatiflerin gücü
İzmir Demokrasi Üniversitesinden Doç. Dr. Emel Karakaya’nın moderatörlüğünde gerçekleşen “Tarımsal Kalkınmada Kooperatifler ve Mahallî Yönetimler” başlıklı panelinde, Nilüfer Belediye Başkanı Şadi Özdemir, Ankara Üniversitesinden Prof. Dr. Bülent Gülçubuk, Gazi Üniversitesinden Dr. Fahriye Yavaşoğlu ve Gaziantep Üniversitesinden Dr. Uygar Dursun Yıldırım konuşmacı olarak yer aldı. Panelde, belediyelerin kooperatiflere bakışı ile kooperatiflerin lokal idarelerle alakalarına dair değerlendirmeler yapıldı. Kooperatiflerin karşı karşıya olduğu kapasite meseleleri, mevzuattaki maniler ve belediyelerle olan iş birliği süreçleri farklı boyutlarıyla ele alındı.
Bakım modelleri
Doç. Dr. Emel Memiş’in moderatörlüğünde gerçekleşen “Bakım, Lokal İdareler ve Kooperatifçilik Tahlilleri Paneli”nde ise Ticaret Bakanlığı Emekli Başmüfettişi Hakan Turgay, Bakım Atölyesi’nin çıktılarını aktardı. Bakım hakkında bilgiler paylaşan Dr. Deniz Ay, bakım kooperatifçiliğine ait yurt içi ve yurt dışı örneklerine değindi. Prof. Dr. Özgür Arun, yaşlı bakımı konusunda yeni modelleri, yatırım ve standartları üzerine değerlendirmelerde bulunurken Doç. Dr. Başak Akkan ise bakımın teorik çerçevede irdelemesini yaparak bakım krizini anlattı. Son konuşmacı Kooperatif ve Toplumsal Dayanışma İktisadı Uzmanı Ayşe Turunç Kankal sunumunda, bakım kooperatifçiliğine dair gereksinimler ve rehber olacak sorular üzerinde durdu.