ANKARA (İGFA) – Bakan Bayraktar, Ülke TV canlı yayınında Turgay Güler’in sorularını cevapladı.
Hedef: Arz Güvenliği
Önümüzdeki 30 yılda Türkiye’nin güç talebinin 3 katına çıkacağına dikkat çeken Bakan Bayraktar, hedeflerinin artan güç talebini kesintisiz biçimde karşılamak, arzı garanti altına almak olduğuna vurgu yaptı. Petrol ve doğal gazda aranmadık yer bırakmamayı hedeflediklerini söz eden Bayraktar, “Yeni keşifler oluyor, olmaya da devam edecek” tabirlerini kullandı. Bayraktar, Türkiye’nin dev bir güç filosuna sahip hale geldiğini de belirtti.
Gabar’dan Yılda 2 Milyar Dolar
Gabar’daki petrol üretimiyle ilgili de bilgi veren Bakan Bayraktar, “Gabar, her yıl 2 milyar dolar demek. Biz bu 2 milyar doları, dışarıdan petrol almak için ödüyorduk. Artık ödemiyoruz, o para cebimizde kalıyor” dedi. Bayraktar, bugün bölgede 3 bin 500 gencin çalıştığını da aktardı. Bayraktar, “Gabar, yeni keşiflerle üretimi artırmayı planladığımız yerlerden biri. Şırnak, Hakkâri, Van; o kısmından çok ümitliyiz” açıklamasını yaptı.
Diyarbakır’da Kayadan Üretim
Kaya petrolü ile ilgili yapılan çalışmaları da anlatan Bayraktar, Diyarbakır’da dört alanda 24 sondaj yapacaklarını tabir etti. Bayraktar, benzeri usulü gaz için Trakya’da uygulamayı düşündüklerini de vurguladı.
Somali’de 3 Kara Alanında Sondaj
Somali denizlerinde sismik araştırma yaptıklarını anımsatan Bayraktar, “Verilerin tahlili yapılıyor, inşallah Ocak üzere bunların sonucu ortaya çıktıktan sonra sondaj kararı verebiliriz. Sondaj kararı bizim alandan ümitli olduğumuz manasına gelir” dedi. Somali’de kara alanlarıyla ilgili de çalışmaları olduğunu söz eden Bayraktar, 3 tane kara alanında sondaj hazırlığı yaptıklarını söyledi.
Yeni Ortaklıklar
Libya’da değerli görüşmeleri nihayete erdirmeye çalıştıklarını aktaran Bayraktar, “Azerbaycan’da bu sene yeni alanlarda yüzde 30’luk bir hisse aldık; Şafak-Asiman Alanında. Kazakistan’la çok ağır ilgiliyiz, orada çalışmalarımız var. Pakistan’da bir tane deniz alanına ortak olduk, artık yeni ihalelere hazırlanıyoruz. Orada deniz alanlarında ve kara alanlarında iştiraklere bakıyoruz.” dedi. Türkiye’nin Irak’ta yalnızca günlük 15 bin varil üretimi olduğunu söz eden Bayraktar, bunun 10-15 katına çıkması gerektiğini belirtti. Bayraktar; Irak’ta Basra’da, Kerkük’te, Kuzey Irak’ta çok ağır çalışmaları olduğunu kaydetti.
Türkmen Gazından Sonra En ucuzu
‘ABD’den LNG’nin değerliye alındığı’ savlarına da karşılık veren Bakan Bayraktar, “Her dedikleri sayı yanlış” diye konuştu. Dünyada 4 tane fiyat oluşum merkezi bulunduğunu belirten Bayraktar, “Bunların en ucuzu, açık orta en ucuzu Amerika’daki Henry Hub. O endeksle aldığınız fiyat, en ucuz fiyat. Bilhassa Amerikan LNG’sinin bollaşmasıyla birlikte Henry Hub endeksli teklifler aldık. Bunlar şu anda bizim 2027’den sonra aldığımız kontratlar içerisinde en ucuz gaz haline geliyor ithalatımız açısından. Yani, Türkmenistan gazı en ucuz, ondan sonra Amerikan LNG’si.” dedi. Toplam bedeli 43 milyar dolar olan mutabakatlar imzaladıklarını aktaran Bayraktar, 2045’e kadar 143 milyar metreküp gaz alacaklarını kaydetti. ABD’den çok rekabetçi, uygun fiyatla ve çok esnek şartlarda gaz aldıklarını belirten Bayraktar, Türkiye’nin muhtaçlık olmadığında gazı rastgele bir müşteriye satma hakkı olduğunu da kelamlarına ekledi.
Konuyu Bilmiyorlar
Geçtiğimiz 10-15 yıla bakıldığında ana muhalefetin rastgele bir sözcüsünün az toprak elementiyle alakalı bir tane açıklaması olmadığına işaret eden Bayraktar, “Çünkü haberleri yok, bilmiyorlar konuyu” dedi.Bayraktar, Eskişehir Beylikova’daki pilot tesisin kurulmaması için ÇED’inin iptali maksadıyla Eskişehir Büyükşehir Belediyesi’nin mahkemeye müracaat ettiğini de belirtti.
NTE Satışı Kelam Konusu Değil
‘Nadir toprak elementlerinin ABD’ye satıldığı’ tezlerine yanıt veren Bayraktar, muhakkak bu türlü bir şeyin kelam konusu olmadığını söyledi. Bayraktar, “Bizim Amerika’da yaptığımız, imzaladığımız muahede da ortada, nükleerle alakalı bir mutabakattı. Ender toprak elementleriyle ilgili yapsaydık, emin olun, onu onlar da ilan ederdi, biz de ilan ederdik.” dedi.
Sahada Toryum Var
Beylikova Sahası’nın dünyadaki en büyük ikinci NTE rezervine sahip alanı olduğuna vurgu yapan Bayraktar, “Beylikova’daki saha, MTA tarafından çok yıllar evvel toryum hedefli keşfedilmiş bir saha. Bu alanda toryum var. Toryum alanı daha sonra 1990’larda Eti Maden’e devrediliyor, yeniden devletimizin şirketi. Eti Maden de burada 125 kilometre sondaj yapıyor yıllar içerisinde. 10 yıldan daha fazla bir müddet içerisinde.” dedi.
Hedefimiz Önümüzdeki Yıl Temel Atmak
Buradaki keşif sonrasında 2020’de pilot tesisi kurarak saflaştırma ile alakalı çalışmalara başladıklarını kaydeden Bayraktar, “Bunlar ağır bir formda devam ediyor. 2023 yılında buradaki pilot tesisi hayata geçirdik. Tesis kuruldu, çalışıyor. Şu anda orada üretimimiz de devam ediyor pilot tesiste. Artık ikinci fazda biz endüstriyel tesise, yani daha büyük ölçekli bir tesise burayı dönüştürmekle alakalı çalışıyoruz. Önümüzdeki yıl da gayemiz, burada temel atmak ve 2 yıl içerisinde de bu tesisi hayata geçirmek.” Açıklamasını yaptı.
Saflaştırma Düzeyi Yüzde 93 Bandında
Saflaştırma teknolojisini elde etmekle alakalı üniversitelerin ve araştırma kurumlarının bir uğraş içerisinde olduğunu söz eden Bayraktar, “Teknolojiyi daha süratli bir biçimde alabilmekle alakalı da bir uğraşın içerisindeyiz, bu bir sır değil. Olması gereken makul bir maksat. Çin’de var bu. Avrupa’daki kimi ülkelerle, Kanada ile görüşüyoruz, Avustralya ile görüşüyoruz.” dedi. Bayraktar, şu anda yüzde 92-93 olan saflaştırma düzeyini daha üst nasıl götürebileceklerine ait çalıştıklarına işaret etti.
Devlet Eliyle İşletilecek
Bayraktar, “Şimdi bir yasa tasarısı güya sunulmuş. Neresinden baksanız elinizde kalıyor. Kimi mineralleri iki kez yazmışlar, kimilerini yazmamışlar; ‘Efendim, devlet eliyle işletilsin.’Zaten Eti Maden, yüzde 100’ü devletimize ilişkin bir şirket. Kaldı ki şu anda mevcut kanunumuz var. Bu kanun gereği diyor ki,‘Bir madende uranyum varsa, toryum varsa, burası devlet eliyle işletilir. Zati var. Münasebetiyle bu alanda da toryum olduğu için zati burası devlet eliyle işletilecek.” açıklamasını yaptı. Isparta’da arama fazında çalışma yürütüldüğünü söz eden Bayraktar, Malatya Hekimhan ve Sivas’ta da NTE rezervi olduğunu anlattı.
Akkuyu’da Birinci Üretim 2026’da
Akkuyu Nükleer Güç Santrali’nde çalışmaların devam ettiğini belirten Bayraktar, 2026’da birinci reaktörün devreye alınmasının planlandığını belirtti. Bayraktar, 2050’de 20 bin megavat nükleer güce sahip olmayı hedeflediklerine dikkat çekti.
