İSTANBUL (İGFA) – Sempozyumda konuşan Moodist Psikiyatri ve Nöroloji Hastanesi Medikal Yöneticisi Prof. Dr. Kültegin Ögel ve Moodist Psikiyatri ve Nöroloji Hastanesi, Bilim ve Etik Kurulu Üyesi Prof. Dr. Bedirhan Üstün, kurumlara hem bilimsel delillere dayanan hem de yol gösterici nitelikte ihtarlarda bulundu: “Ruh sıhhatine yapılan yatırım, verimlilik olarak geri dönüyor. Üstelik katlanarak…”
Prof. Dr. Kültegin Ögel: “Stres yönetilemiyorsa tükenmişlik kaçınılmazdır”
İş hayatının, bireyin tüm hayat alanlarını etkileyen bir faktör haline geldiğini belirten Prof. Dr. Kültegin Ögel, çağdaş çalışanların sadece iş yükü ile değil;
kaygı, performans baskısı, öfke, hiperaktivite ve kent ömrünün ağır stresi ile çaba ettiğini söyledi. Ögel, iş–özel hayat istikrarının korunmasının hayati değer taşıdığını vurgulayarak şunları tabir etti: “İş hayatında gerilim kaçınılmaz lakin yönetilmediğinde tükenmişlik gelişiyor. Erken periyotta ruhsal dayanak almaktan çekinilmemeli. Damgalanma korkusu nedeniyle müracaat gecikiyor ve sorun büyüyor.”
Ayrıca çalışanlar ortasında süratle artan sanal kumar bağımlılığına dikkat çeken Prof. Dr. Ögel, özellikle beyaz yakalılar ortasında yükselişin bariz olduğunu söyledi. Bağımlılığın hem iş performansını hem aile ömrünü zayıflattığını belirterek, Türkiye’de bu hususta kapsamlı araştırmalara gereksinim olduğunu vurguladı.
Sempozyumun bir başka konuşmacısı Prof. Dr. Bedirhan Üstün, çalışan psikolojisinin lakin yanlışsız kurgulanmış bir kurumsal yapı ile korunabileceğini belirterek şirketlere şu davette bulundu: “Sorunlar ortaya çıkmadan evvel önleyici ruh sıhhati siyasetleri geliştirilmeli.”
Üstün, insanca iletişim, adalet duygusu, eşitlikve saygıgibi temel ögelerin çalışan motivasyonunda belirleyici rol oynadığını vurguladı: “Kişilik haklarına hürmet duyulmayan ortamda çalışanlar işine yabancılaşır; tükenmişlik, depresyon ve randıman kaybı kaçınılmaz olur.”
İŞYERLERİNDE HER 100 ÇALIŞANIN EN AZ 20’Sİ DEPRESYONA ADAY
Kişinin mutsuzluğunun üretimde aksamalara, yanılgılara ve randıman kaybına yol açabileceğini belirten, Prof. Dr. Bedirhan Üstün, “Toplumlarda yoksulluk, hayat zorlukları üzere birçok etken aslında insanları aşağı çekiyor. Buna bir de işyerindeki baskı eklenince beşerler kendilerini robot üzere hissetmeye başlıyor. Aslında günümüzde ‘robotlar yerimizi alacak’ tasası da var. Bu güvensizlik ve tedirginlik depresyona yol açabiliyor. Araştırmalarımız gösteriyor ki toplumlarda ve iş yerlerinde her 100 çalışanın en az 20’si depresyona aday. Bu da zımnî bir iş gücü kaybına neden oluyor. Kişinin mutsuzluğu üretimde aksamalara, kusurlara, randıman kaybına yol açabiliyor. Benim gayem insanların bir iş beygiri üzere çalışması değil; manalı bir üretim yapabilmeleri. Şayet bunu destekleyen programlar geliştirebilirsek ki Amerika, Hindistan, Çin üzere ülkelerde bu bahiste çalışmalar yaptık. Türkiye’de de misal uygulamalar yapılmalı” diye konuştu.
Prof. Dr. Üstün; “Sektörlerin, çalışanların ruh sıhhatine sadece göstermelik bir ilgi yerine nitekim itina gösteren, onları dikkate alan bir yaklaşım sergilemesi gerekiyor. Depresyon sırf ferdî bir problem değil; dış etmenlerle de tetikleniyor. Dünya giderek zorlaşıyor: Ekonomik şartlar, iş gücü telaşı, işsizlik, robotların gelişi, savaşlar, ekonomik çöküş ihtimalleri. Bu karamsar tablo, en güçlü insanı bile etkileyebilir. Ben bile otuz yıllık yurt dışı hayatımda üç defa depresyona girdim. Bunların ikisi direkt iş yeri problemleriyle ilgiliydi ve aslında önlenebilirdi. Depresyon o denli makûs bir şey değil; içinden çıkınca Nietzsche’nin dediği üzere insanı güçlendirebiliyor. Lakin o üç-altı ay boyunca yaşadıklarımı yine yaşamak istemem. Bilgisayara bakıyordum, bilgisayar da bana bakıyordu. Bu nedenle ne yaparsak yapalım, ülke olarak, kesim olarak, kurumlar olarak insanları bu çeşit tesirlerden koruyacak sistemler geliştirmemiz gerekiyor. Bir kişi depresyona girdiğinde bunu tıpkı bir grip, bir böbrek hastalığı ya da bir kol kırılması üzere bedensel bir sıhhat sorunu seviyesinde ele alabilmeliyiz.”
Ekonomik belirsizliklerin çalışanlar üzerindeki baskıyı artırdığını belirten Üstün, işini kaybetme endişesinin yorgunluk, uykusuzluk ve depresyona uzanan bir tabloya yol açtığını söyledi. Harvard Üniversitesi’nde yürüttüğü çalışmalara değinen Prof. Dr. Üstün, şirketler için çarpıcı bir data paylaştı: “Depresyon ortaya çıkmadan evvel erken teşhis ve dayanak sağlanırsa yapılan yatırım en az dört kat çıkar olarak geri dönüyor. Görünmeyen çıkarlarla bu oran otuz kata kadar çıkıyor.” Bu nedenle ruh sıhhatinin bir “maliyet kalemi” değil, kurumsal sürdürülebilirliğin zarurî bir kesimi olduğunu belirtti.
Psikolojik Dayanak Kurumsal Standart Olmalı
Sempozyumun ortak iletisi: “Psikolojik takviye bir tercih değil, gereklilik”
Uzmanlara nazaran iş yerlerinde:
* İş–özel hayat istikrarının korunması,
* Ruhsal takviye için damgalanmanın önüne geçilmesi,
* Çalışanların takviye almaya teşvik edilmesi,
* Önleyici kurumsal siyasetlerin geliştirilmesi
kurumsal muvaffakiyetin temel bileşenleri haline geldi.
Ruh sıhhatine yapılan her yatırım ise direkt:
* Çalışan bağlılığını artırıyor,
* İş gücü kaybını azaltıyor,
* Verimliliği yükseltiyor,
* Kurumsal sürdürülebilirliği güçlendiriyor.
