🏔️ KPSS Coğrafya – Türkiye’nin Yer Şekilleri Konu Testi
KPSS Coğrafya • 20 Soru • 5 Seçenekli ÖSYM Formatı
1Türkiye’nin dağlık ve engebeli bir ülke olmasında ve ortalama yükseltisinin fazla olmasında temel etken aşağıdakilerden hangisidir?
✅ Doğru! Türkiye, Alp-Himalaya kıvrım kuşağında yer alır ve III. zaman sonu ile IV. zaman başında toptan yükselmeye (orojenez ve epirojenez) uğradığı için ortalama yükseltisi fazladır.
❌ Yanlış. Doğru cevap: C.
2Aşağıdaki dağlardan hangisi kırıklı (horst) yapıya sahip değildir?
✅ Doğru! Bolkar Dağları Toroslar silsilesinde yer alan kıvrım (orojenik) dağlardandır. Kaz, Bozdağlar, Menteşe ve Madra ise Ege’deki kırıklı dağlardır.
❌ Yanlış. Doğru cevap: C — Bolkar Dağları kıvrım dağıdır.
3Türkiye kıyılarında deniz sularının karaya sokulmasıyla oluşan Haliç türü kıyılara rastlanmazken, Ria tipi kıyılara rastlanmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
✅ Doğru! Haliçler okyanus kıyılarında gelgit etkisiyle oluşur. Türkiye okyanusa kıyısı olmayan, gelgit genliğinin çok zayıf olduğu bir iç deniz kuşağındadır.
❌ Yanlış. Doğru cevap: A — Haliçler gelgit etkisine bağlıdır, ülkemizde gelgit zayıftır.
4Aşağıdaki ovalardan hangisi tektonik kökenli bir çöküntü (graben) ovası değildir?
✅ Doğru! Çarşamba Ovası Yeşilırmak’ın getirdiği alüvyonlarla oluşmuş bir delta ovasıdır. Diğerleri tektonik çöküntü ovalarıdır.
❌ Yanlış. Doğru cevap: D — Çarşamba delta ovasıdır.
5Aşağıdakilerden hangisi akarsuların aşındırma faaliyetleri sonucunda oluşan yer şekillerinden biridir?
✅ Doğru! Kırgıbayır, peri bacası, peneplen ve boğaz vadi akarsu aşındırma şekilleridir. Diğerleri biriktirme ürünüdür.
❌ Yanlış. Doğru cevap: C — Kırgıbayır aşınım şeklidir.
6Türkiye’de buzul aşındırma ve biriktirme şekillerine en çok 2200-2500 metrenin üzerindeki dağlarda rastlanmasının temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
✅ Doğru! Türkiye matematik konum gereği orta kuşakta (sıcaklık değerleri yüksek) yer alır. Bu yüzden kar ve buzullar ancak yüksek dağ zirvelerinde tutunabilir.
❌ Yanlış. Doğru cevap: A — Kalıcı kar sınırının yüksek olması matematik konumla ilgilidir.
7Aşağıdaki platonun hangisinin oluşumunda karstik süreçler etkili olmuştur?
✅ Doğru! İç Anadolu’daki Obruk Platosu ile Akdeniz’deki Teke ve Taşeli platoları kalkerli (karstik) yapıya sahip oldukları için bu kategoridedir.
❌ Yanlış. Doğru cevap: C — Obruk Platosu karstiktir.
8Aşağıdaki kıyı tiplerinden hangisi Türkiye’de görülmez?
✅ Doğru! Fiyord tipi kıyılar buzul vadilerinin deniz suları altında kalmasıyla oluşur. Türkiye kutuplara yakın kuşakta olmadığı için fiyord tipi kıyılar bulunmaz.
❌ Yanlış. Doğru cevap: B — Fiyord tipi kıyılar ülkemizde yoktur.
9Aşağıdakilerden hangisi volkanik faaliyetler sonucunda oluşan yer şekillerinden biri değildir?
✅ Doğru! Polye, karstik alanlarda (kireç taşının erimesiyle) oluşan en büyük erime çukurluğudur (volkanik değildir).
❌ Yanlış. Doğru cevap: D — Polye karstik bir şekildir.
10İstanbul ve Büyükçekmece, Küçükçekmece ile Terkos (Durusu) göllerinin oluşumunda belirleyici olan yer şekli unsuru aşağıdakilerden hangisidir?
✅ Doğru! Kıyı oklarının koy ve körfezlerin önünü kapatmasıyla deniz kulağı (lagün) oluşur. Büyükçekmece ve Terkos bu yolla oluşmuştur.
❌ Yanlış. Doğru cevap: B — Lagünler kıyı kordonu/oku ile oluşur.
11Akdeniz ve Karadeniz kıyılarında dağların denize paralel uzanmasının doğal sonuçları arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
✅ Doğru! Dağların paralel uzandığı kıyılarda girinti, çıkıntı, doğal körfez ve koy sayısı azdır. Koy ve körfezlerin çok olduğu yer Ege Bölgesi’dir.
❌ Yanlış. Doğru cevap: D — Paralel uzanan kıyılarda girinti çıkıntı azdır.
12Aşağıdaki dağlardan hangisi Güneydoğu Anadolu veya İç Anadolu’da değil, Doğu Anadolu Bölgesi’nde yer alan volkanik bir dağdır?
✅ Doğru! Van Gölü yakınındaki Nemrut Dağı, Süphan, Ağrı ve Tendürek dağları Doğu Anadolu’daki volkanik dağlardır.
❌ Yanlış. Doğru cevap: D — Nemrut Dağı Doğu Anadolu’dadır.
13Delta ovalarının oluşabilmesi ve büyüyebilmesi için aşağıdakilerden hangisine ihtiyaç duyulmaz?
✅ Doğru! Gelgit etkisinin güçlü olduğu yerlerde akarsuların taşıdığı alüvyonlar süpürülür. Bu yüzden delta oluşumu için gelgitin zayıf olması gerekir.
❌ Yanlış. Doğru cevap: A — Gelgitin güçlü olması delta oluşumunu engeller.
14Mardin Eşiği ve Taşeli Platosu gibi alanların Türkiye’nin genel deprem haritasına kıyasla deprem riskinin en düşük olduğu yerler arasında gösterilmesinin temel sebebi nedir?
✅ Doğru! Masifler yer kabuğunun en eski ve sağlam kütleleridir; bu yüzden deprem riski azdır.
❌ Yanlış. Doğru cevap: A — Sağlam masif yapıdadırlar.
15Aşağıdaki dağlardan hangisi bir kıvrım (orojenik) dağı olup Kuzey Anadolu Dağları (KAD) kuşağında yer alır?
✅ Doğru! Karadeniz bölgesindeki Küre Dağları, Alp kıvrım sistemine ait kıvrım dağlarındandır.
❌ Yanlış. Doğru cevap: D — Küre Dağları kıvrım kütlesidir.
16Rüzgarların aşındırma ve birikim faaliyetlerine Türkiye’de en çok İç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde rastlanmasının temel sebebi nedir?
✅ Doğru! Rüzgarın etki gücü kuraklık derecesiyle ve bitki örtüsünün cılızlığıyla orantılıdır.
❌ Yanlış. Doğru cevap: B — Kuraklık ve cılız bitki örtüsü rüzgar şekillerini artırır.
17Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’deki heyelan set göllerine örnek gösterilebilir?
✅ Doğru! Abant, Sera, Uzungöl, Tortum ve Yedigöller akarsu vadilerinin tıkamasıyla oluşan heyelan set gölleridir.
❌ Yanlış. Doğru cevap: D — Sayılan tüm bu göller heyelan set gölüdür.
18Türkiye’nin güneybatısında (Muğla ve Menteşe çevresinde) görülen, eski akarsu vadilerinin deniz suları altında kalmasıyla oluşan kıyı tipi hangisidir?
✅ Doğru! Menteşe yöresi ve İstanbul Boğazı çevresi Ria tipi kıyılara örnektir.
❌ Yanlış. Doğru cevap: B — Ria tipi kıyıdır.
19Türkiye’nin en yüksek dağı olan Ağrı Dağı hangi oluşum sınıfına girmektedir?
✅ Doğru! Ağrı Dağı, Doğu Anadolu’daki volkanik hat üzerinde yer alan büyük bir konik volkanik dağdır.
❌ Yanlış. Doğru cevap: C — Ağrı Dağı volkanik dağdır.
20Aşağıdaki yer şekillerinden hangisi deniz kıyısında dalga birikimi sonucunda oluşan şekillerden biridir?
✅ Doğru! Kıyı oku, kordonu, tombolo (bağlama seti) ve kumsallar dalga ve akıntıların biriktirmesiyle oluşur.
❌ Yanlış. Doğru cevap: C — Kıyı oku ve tombolo dalga biriktirme şeklidir.
KPSS Coğrafya Hazırlık • Başarılar Dileriz!
