ANKARA (İGFA) – Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) yayımladığı iktisat notu, para siyasetinin hanehalkı tüketimini etkileyen nakit akışı kanalını mercek altına aldı.
Çalışma, Türkiye üzere gelişmekte olan ülkelerde yüksek enflasyonun, konut kredisi kaynaklı nakit akışı kanalını harekete geçirerek tüketimi desteklediğini ortaya koydu.
Özellikle faiz indirim döngülerinde, sabit kredi faiz oranlarına karşın tüketimde artış sağlayan bu kanal, 2024’te özel tüketim harcamalarına yüzde 6,9’luk bir katkı yaptı.
YÜKSEK ENFLASYON TÜKETİM ALANI OLUŞTURUYOR
Çalışmada, nakit akışı kanalının Türkiye’deki işleyişi, gelişmiş ülkelerdeki örneklerden farklı bir formda ele alındı.
Gelişmiş ülkelerde enflasyon ve gelir seviyesi çoklukla istikrarlı seyrettiği için nakit akışı kanalının gelir tarafı göz arkası edilirken, Türkiye’de öngörülmeyen yüksek enflasyon, gelir artışlarını hızlandırarak konut kredisi taksitlerinin hanehalkı gelirine oranını düşürdüğü ve bu durumun bireylerin harcanabilir gelirinde tüketime yönlendirilebilecek bir alan oluşturduğuna dikkati çekildi.
KREDİ TAKSİTLERİ VE GELİR ARTIŞI KİLİT ROL OYNUYOR
Analizlere nazaran, nakit akışı kanalının tüketim üzerindeki tesiri, aylık kredi taksit fiyatının büyüklüğüne ve fiyat artışlarının düzeyine bağlı olarak arttığı vurgulandı.
Yüksek enflasyon devirlerinde gelir artışı, taksit ödemelerinin gelir içindeki hissesini görece düşürerek hanehalkına ek harcama imkânı sağlandığının altı çizilen çalışma, bu tesirin bilhassa 2022’den itibaren belirginleştiğini ve 2024’te özel tüketim harcamalarına katkısının yüzde 6,9’a ulaştığını gösterdi.
Çalışmada, sabit faiz oranlı konut kredilerinde bile yüksek enflasyonun nakit akışı kanalını çalıştırdığı belirtilirken bu kanal, sıkı para siyasetlerinin tüketimi yavaşlatma tesirini sınırlayan kıymetli ögelerden biri olarak değerlendirildi.
TCMB’nin çalışması, bu kanalın tüketim dinamiklerini anlamada kritik bir rol oynadığını ve para siyaseti kararlarında dikkate alınması gerektiğini ortaya koydu.
