İSTANBUL (İGFA) – Antibiyotik direnci giderek artıyor ve uzmanlar bu durumun global sıhhat için büyük bir tehdit oluşturduğunu belirtiyor.
Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Dr. Dilek Leyla Mamçu, antibiyotiklerin bilinçsiz kullanımının tedavi edilebilen hastalıkları ölümcül hale getirebileceğine dikkat çekti.
Dr. Mamçu, özellikle çocuklar ve bağışıklığı zayıf hastalar için zatürre, sepsis ve ishalli hastalıkların artık daha tehlikeli bir hal aldığını söyledi. Antibiyotiklerin yalnızca insan sıhhatinde değil, hayvan yetiştiriciliği ve tarımda da kullanıldığını belirten Mamçu, bu durumun dirençli bakterilerin yayılmasını hızlandırdığını kaydetti.
ESCMID Küresel 2025 konferansında sunulan bir çalışmaya nazaran, Güneydoğu Asya’da “dikkat antibiyotikleri” kullanımında yüzde 160, Afrika’da ise yüzde 126 artış gözlemlendi. Mamçu, bu kısır döngünün düşük ve orta gelirli ülkelerdeki çocuk vefatlarını orantısız formda etkilediğini vurguladı.
Uzman Dr. Mamçu, doğru antibiyotik kullanımının enfeksiyonun kanıtlanması ve ilaçların sırf doktor reçetesiyle alınması gerektiğini söyledi. Yanlış kullanımın hem aktifliği düşürdüğünü hem de yan tesirleri artırdığını belirtti.
Dünya Sıhhat Örgütü datalarına nazaran, 2050 yılında antibiyotik direnci nedeniyle yıllık 10 milyon kişinin hayatını kaybedebileceğin öngörüldüğünü söz eden Dr. Mamçu, “Gelişen direnç tüm insanlığı tehdit ediyor. Bu nedenle antibiyotik direnci insan, hayvan ve etraf sıhhatini kapsayan ‘tek sağlık’ yaklaşımıyla ele alınmalı” diye konuştu.
Türkiye’de yazılan her 100 reçetenin 14’ünde antibiyotik bulunduğunu kaydeden Dr. Mamçu, doktor reçetesi olmadan antibiyotik kullanılmamasının kritik ehemmiyet taşıdığını vurguladı. Dirençli mikroorganizmalar, bilhassa ağır bakım ve bağışıklığı zayıf hastalarda önemli sıhhat tehditleri oluşturuyor.
Dr. Mamçu, doğru antibiyotik kullanımının şu kurallara uymakla sağlanacağını belirtti:
- Antibiyotikler sadece doktor reçetesi ile alınmalı.
- Doz, kullanım sıklığı ve mühlet doktor talimatlarına uygun şekilde uygulanmalı.
- İlaç erken bırakılmamalı; belirtiler geçse bile tedavi tamamlanmalı.
- Kaçırılan dozlarda doktor talimatına göre hareket edilmeli.
- Herhangi bir yan tesir durumunda çabucak doktora başvurulmalı.
