İSTANBUL (İGFA) – Üsküdar Üniversitesi Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi Yazılım Mühendisliği (İngilizce) Kısmı Dr. Öğr. Üyesi Mehmet Kaan İldiz, internetin günümüzdeki yapısal dönüşümünü tartışmaya açan “Ölü İnternet Teorisi”ni kıymetlendirdi. Dr. İldiz, teorinin insan merkezli etkileşimlerin azalması, yapay içeriklerin çoğalması ve kolektif dijital hafızanın bozulması üzere bahisleri anlamak için metaforik bir çerçeve sunduğunu söz etti. “İnsanların özgün uğraşları azalıyor, üretilen içeriklerin özgünlüğü kısıtlanıyor” dedi.
İnternetin birinci devirlerinde forumlar, bloglar ve tartışma platformlarının kullanıcıların bilgi üretip birbirini doğruladığı toplumsal alanlar olduğunu hatırlatan İldiz, günümüzde bu içeriklerin büyük kısmının kaybolduğunu yahut algoritmik akışlar ortasında görünmez hâle geldiğini belirtti. “Eski forumlar kapandı, arşivler bozuldu ve milyonlarca tartışma doğrulanamaz bir geçmişe dönüştü” dedi.
Dijital hafızanın insan hafızası üzere kırılgan olduğuna dikkat çeken Dr. Öğr. Üyesi Mehmet Kaan İldiz, “Artık internet, yüzeysel ve tekrarlayan yapay içeriklerin hakim olduğu bir akış mantığına evrildi. Yapay zekanın ürettiği doğrulanmamış bilgiler, kaybolmuş dijital geçmişin yerine geçiyor” dedi.
Yapay zeka tabanlı arama ve içerik üretim sistemlerinin geçmişi olduğu üzere aktarmak yerine yeni bir anlatı ürettiğini belirten İldiz, kullanıcıların gerçek tartışmalarla algoritmik üretimler ortasındaki farkı ayırt edememesinin bilişsel karmaşa yarattığını söyledi.
Nörobilimsel açıdan bakıldığında durumun kullanıcıların inanç sistemini etkilediğini belirten Dr. İldiz, “İnternetteki tartışmalar kaybolup yapay sentezler ile dolduruldukça dijital hafıza giderek simülatif bir yapıya dönüşüyor. Bu yüzden Meyyit İnternet Teorisi’ni, internetin büsbütün ‘ölmesi’ olarak değil, insan katkısının sessizce geri plana itilmesi olarak görmek daha doğru” dedi. İldiz, internetin sessiz kayboluşunun, içerik üretiminin kaynağının beşerden uzaklaşması ve geçmişe dair referansların doğrulanabilirliğinin zorlaşması manasına geldiğini vurguladı. “İnternetin yaşayan hafızası silikleşirken yapay zeka sistemleri bu boşluğu kendi kurgusal üretimleriyle dolduruyor” diye konuştu.
Son olarak Dr. İldiz, geleceğe dair kıymetli sorular yönelterek, “Gerçek dijital geçmişi kaybettiğimizde, gelecekte üreteceğimiz bilgi hangi temele dayanacak? Özgünlüklerimizi ne kadar kaybedeceğiz? Bu sorular, insan üretkenliğinin çürüdüğü bir devirde ‘ölü zihinler teorisi’ üzere kavramlarla karşımıza çıkacak.” değerlendirmesinde bulundu.
