İSTANBUL (İGFA) – Dünya Sıhhat Örgütü’nün (WHO) bilgilerine nazaran, dünya genelinde her gün 15-49 yaşlarındaki bir milyon bireye Cinsel Yolla Bulaşan Enfeksiyon (CYBE) tanısı konuyor. Üroloji uzmanı Doç. Dr. Akif Diri, özellikle klamidya, bel soğukluğu (gonore), frengi (sifiliz) ve HPV üzere enfeksiyonların son yıllarda daha sık görüldüğünü söyledi. Kelam konusu enfeksiyonların tedavi edilebildiğini belirten Doç. Dr. Akif Diri, [hepatit B, herpes simpleks virüsü (HSV), HIV ve insan papilloma virüsü (HPV)] viral enfeksiyonların da en sık görülen 8 enfeksiyon ortasında yer aldığına dikkat çekti. Bunun esas nedenlerini korunmasız cinsel alakanın yaygınlaşması, cinsel hayatın genç yaşta başlaması, toplumsal medya ve dijital platformların tesiriyle daha sık partner değiştirilmesi olarak söz eden Doç. Dr. Diri, antibiyotik direnci ve tarama programlarının yetersizliğinin de enfeksiyon artışının sebepleri ortasında sayılabileceğini belirtti.
Cinsel yolla bulaşan hastalıklar, kısırlık, kanser ve gebelik komplikasyonları yoluyla cinsel ve üreme sıhhati üzerinde direkt tesirli olarak HIV riskini artırabiliyor.
Dünyada ve Türkiye’de halk sıhhati problemine dönüşen Cinsel Yolla Bulaşan Enfeksiyon (CYBE) bakımından en yüksek risk kümesi 15–24 yaşlarındaki genç erişkinler. Bu yaş kümesinde cinsel eğitim seviyesi düşük, partner sayısı daha fazla ve prezervatif kullanımı yetersiz. Cinsel temas yoluyla en az 30 farklı bakteri, virüs ve parazit bulaşabiliyor. Üstelik birtakım CYBE’ler gebelik, doğum ve emzirme devrinde anneden çocuğa geçebiliyor.
Kadınlar menopozdan sonra daha savunmasız
Her yaş kümesi ve cinsiyette görülebilen CYBE’ler bilhassa ileri yaşlarda, boşanma sonrası yeni bağlantılara girenlerde yahut eş kaybı sonrası partner değiştirenlerde ortaya çıkabiliyor.
Kadınların menopoz sonrası daha savunmasız hale geldiğine işaret eden Doç. Dr. Akif Diri “Çünkü vajinal dokular zayıflar ve enfeksiyona yatkınlık artar. Ayrıyeten yaşlı bireylerde bu hastalıkların belirtileri daha az fark edilebilir ve teşhis gecikebilir.” Dedi.
Uzun müddet sessiz kalabilir
Cinsel yolla bulaşan hastalıkların kimilerinin uzun mühlet belirti vermediğini anlatan Doç. Dr Akif Diri’nin verdiği bilgiye nazaran en yaygın belirtiler idrar yaparken yanma, sarı-yeşil yahut köpüklü genital akıntı, genital bölgede kaşıntı, ağrı, ülser yahut siğiller ve münasebet sırasında yahut sonrasında ağrı ve kanama olarak gösteriliyor.
Diri, HPV ve klamidya üzere kimi enfeksiyonların uzun mühlet sessiz kalabildiğini ve bunun bulaş riskini artırdığını söyledi.
Özellikle klamidya ve gonore üzere enfeksiyonlar kısırlığa neden olabiliyor.
Kadınlarda tüplerde hasar yaparak dış gebelik ve tüp tıkanıklığına yol açabilirken, erkeklerde sperm taşıma yollarını etkileyerek epididim ve prostatta kalıcı doku hasarı bırakabiliyor.
Bu tesirlerin çoklukla çabucak ortaya çıkmadığını belirten Canlı, “Sessiz enfeksiyonlar yıllar içinde tahribat yapabilir. Tedavi edilmezse kısırlık kalıcı hale gelebilir, ancak erken teşhis ve uygun tedaviyle bu risk büyük oranda önlenebilir” dedi.
Sperm kalitesini düşürüyorlar
CYBE’ler prostat bezini de etkileyebiliyor ve prostatit denilen prostat iltihabına yol açabiliyor. Dr. Diri özellikle klamidya, gonore, trikomonas ve kimi mikoplazmaların prostatta akut ya da kronik inflamasyona neden olabildiğini söyledi:
“Bu enfeksiyonlar tedavi edilmediğinde kronikleşebilir ve hastada uzun vadeli pelvik ağrı, idrar yakınmaları ve cinsel işlev bozuklukları üzere sıkıntılar yaratabilir.
Ayrıca bu iltihabi süreçlerin prostatın sekresyon yapısını bozarak dolaylı yoldan sperm kalitesini düşürdüğü de biliniyor.”
Tek eş riski azaltır
Tek eşliliğin bulaş riskini azalttığını ancak mutlak muhafaza sağlamadığını belirten Dr Canlı “Özellikle bireylerin geçmişte geçirdiği enfeksiyonları fark etmemesi halinde partnerine bulaş olabilir. Bu nedenle yeni bir alakaya başlamadan evvel CYBE taramaları yapılmalı. Ayrıyeten HPV ve hepatit B aşıları olunmalı. Korunmasız alakadan kaçınılmalı ve bağışıklık sistemi güçlü tutulmalı” diye konuştu.
Sağlık çalışanları tehdit altında
Mesleki açıdan sıhhat çalışanları iğne batması yahut beden sıvılarına maruz kalma nedeniyle risk altında. Ayrıyeten sık seyahat eden askerler, denizciler, uzun yol sürücüleri üzere kimi meslek kümelerinde da risk artabilir.
CYBH etkenlerinin prostat bezini etkileyerek prostatit denilen prostat iltihabına yol açabileceğini söz eden Dr. Diri “Özellikle klamidya, gonore, trikomonas ve birtakım mikoplazmalar prostatta akut ya da kronik inflamasyona neden olabilir. Bu enfeksiyonlar tedavi edilmediğinde kronikleşebilir ve hastada uzun vadeli pelvik ağrı, idrar yakınmaları ve cinsel işlev bozuklukları üzere meseleler yaratabilir. Ayrıyeten bu iltihabi süreçlerin prostatın sekresyon yapısını bozarak dolaylı yoldan sperm kalitesini düşürdüğü de bilinmektedir” diye konuştu.
