“Organ Bağışı: En Büyük Hayat Mirası”
Prof. Dr. Hamdi Karakayalı: “Bugün Türkiye’de binlerce hasta için organ bağışı tek hayat umududur”
İSTANBUL (İGFA) – Sağlık Bakanlığı’nın 2025 bilgilerine nazaran Türkiye’de 25 bin 245 kişi böbrek, 2 bin 650 kişi karaciğer ve 1.477 kişi kalp nakli bekliyor. Öbür organlar da eklendiğinde, 30 bini aşkın hastanın hayat umudu organ bağışı oluyor. Fakat, geçtiğimiz yıl tespit edilen 2 bin 79 beyin vefatının sırf yüzde 17’si organ bağışıyla sonuçlandı.
Organ nakli bekleyen hastaların sayısının her yıl arttığına dikkat çeken Prof. Dr. Karakayalı, “Böbrek, karaciğer ve kalp üzere organlarda son devir yetmezliklerinin tedavisinde nakil tek seçenektir. Kalp nakli bekleyen hastalar için canlı verici alternatifi yoktur. Bu nedenle her bağış, birden fazla beşere hayat armağan eder” tabirlerini kullandı.
TÜRKİYE ORGAN NAKLİNDE DÜNYA LİGİNDE
Prof. Dr. Karakayalı, Türkiye’nin organ naklinde ulaştığı muvaffakiyete da dikkat çekerek, “Erişkin ve çocuk hastalarda sağ kalım oranları yüzde 90’ın üzerinde. Bu muvaffakiyet sayesinde Türkiye, karaciğer ve böbrek nakli için yabancı hastalar tarafından da tercih ediliyor. Hatta birçok yabancı doktor ülkemize gelerek nakil cerrahisini bizden öğreniyor. Türkiye artık organ naklinde dünya liginde yer alıyor.” dedi.
Karakayalı, Türkiye’deki kadavradan organ bağışı oranının düşüklüğüne dikkat çekti.
“Dünya genelinde bir milyon nüfus başına düşen bağış sayısını gösteren pmp kıymeti İspanya’da 47, Fransa’da 26, İtalya’da 25 iken, Türkiye’de sırf 3,6” diyen Karakayalı, “Batı ülkelerinde organ nakillerinin yaklaşık yüzde 80’i kadavradan yapılırken, bizde bu oran yüzde 15–20 civarında. Bu durum, bağış oranlarını artırmanın ne kadar elzem olduğunu gösteriyor.” diye konuştu.
Karakayalı, kadavradan bağışların toplum sıhhati şuurunun bir göstergesi olduğunu belirterek, “Her hastanın canlı vericisi yok. Bilhassa kalp nakli bekleyen hastalar için tek umut kadavra bağışıdır” dedi.
ORGAN BAĞIŞI ARTIK E-DEVLET’TEN YAPILABİLİYOR
Prof. Dr. Karakayalı, vatandaşların hastanelerin organ nakli koordinatörlüklerine ve vilayet sıhhat müdürlüklerine başvurarak bağış yapabileceklerini hatırlattı. Ayrıyeten, yeni uygulamayla artık organ bağışının e-Devlet üzerinden de yapılabildiğini söyledi.
Toplumda organ bağışıyla ilgili yanlış bilgilerin yaygın olduğuna dikkat çeken Karakayalı, “Beyin vefatından sonra hastanın güzelleşebileceği sanılıyor. Meğer beyin vefatı tıbben geri dönüşsüzdür, kişi ömrünü yitirmiştir. Bu basamakta organlar kısa müddetliğine aygıt dayanağıyla canlı tutulabilir. Nakil sırasında acı yahut his duyulması mümkün değildir” dedi.
Türkiye’nin, organ bağışı ve nakil sürecinde memleketler arası güvenlik standartlarına sahip olduğunu vurgulayan Karakayalı, “Tüm organ nakilleri Sıhhat Bakanlığı’nın kontrolünde, ulusal uyum sistemiyle yürütülmektedir. Organların berbata kullanılması mümkün değildir” sözlerini kullandı.
